Alternatif Akım

Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddet değiştiren akıma “alternatif

akım (AC)” denir. Alternatif akımın şiddeti kaynağın gücüne bağlıdır.

1.1. Alternatif Akımın Elde Edilmesi

Şekil 1.1’deki gibi O O´ ekseni etrafında, mıknatıslar arasında dönebilen bir KLMN iletkenini (sarım) sabit bir hızla döndürelim.

                                                        Şekil 1.1: AC’nin elde edilmesi

Çerçevenin uçları, eksen etrafında dönen birer metal bileziğe bağlanmıştır.

Bileziklerden her biri F1 ve F2 fırçalarından birine sürekli olarak dokunur. Bu basit üretecin

çıkış uçları olan fırçalar, elde edilecek olan akımın değişimini incelemek için bir ölçü aletine

bağlanmaktadır. İletken çerçeve N-S kutupları arasında dairesel bir hareketle döndürülürken,

çerçevenin açısal pozisyon değişimine bağlı olarak KL ve MN iletkenlerini kesen manyetik

akı sürekli değişir. Böylece, “değişken bir manyetik akı tarafından kesilen iletkende gerilim

indüklenir” prensibine göre iletken çerçevede bir indüksiyon EMK’i meydana gelir. İlk ve

ikinci 90º lik dönmelerde NMLK yönünde indüksiyon akımları meydana gelir (Doğru akım

esasları Elektromanyetizma konusuna bakınız). Bu akımlar dış devreye F1 fırçasından çıkar.

Üçüncü ve dördüncü 90º’ lik dönmelerde ise çerçevede ters yönde indüksiyon akımları

meydana gelir. Bu sefer akımlar dış devreye F2 fırçasından çıkarlar. Böylece zamanla yönü

ve şiddeti değişen bir akım elde edilmiş olur. Şekil 1.2’deki tel çerçevenin manyetik alan

değişiminden kaynaklanan emk’ni bulalım. Faraday yasasına göre, manyetik alan içerisinde

bulunan herhangi bir iletkende elektromotor kuvvet (EMK) endükleyebilmek için; ya manyetik alan sabit iletken hareketli olmalı, ya manyetik alan hareketli iletken sabit olmalı, ya dahem manyetik alan hem de iletken harekeli olmalı fakat farklı hızlarda dönmelidirler.